Ilham Tohti

Winnaar Sacharovprijs 2019

Oleg Sentsov, laureaat van de Sacharovprijs 2018

© AP Images / Andy WONG

Ilham Tohti is professor in de economie en een vooraanstaande verdediger van de mensenrechten voor de Oeigoerse minderheid in China. Al meer dan twintig jaar zet hij zich onvermoeibaar in voor de bevordering van dialoog en begrip tussen Oeigoeren en Han-Chinezen. In september 2014 werd Tohti wegens zijn activiteiten als activist tot levenslange opsluiting veroordeeld, na een schijnproces van slechts twee dagen. Ondanks alle problemen die hij ondervindt, blijft hij oproepen tot gematigdheid en verzoening.

Tohti staat bekend om zijn onderzoek naar de betrekkingen tussen Oeigoeren en Han-Chinezen en als pleitbezorger voor de toepassing van regionale autonomiewetten in China. Hij runt ook de website Uyghur Online, die de Oeigoerse problematiek behandelt. Via deze website uit Ilham Tohti regelmatig kritiek op het feit dat de Oeigoerse bevolking wordt uitgesloten van de ontwikkeling van China, en zorgt hij ervoor dat de status en de behandeling van de Oeigoerse gemeenschap in de Chinese samenleving meer aandacht krijgt. De Chinese staat beschouwt Tohti daarom als een 'separatist' en heeft hem uiteindelijk tot levenslang veroordeeld.

Omdat Tohti zijn activiteiten in weerwil van alle tegenstand voortzet, heeft hij verscheidene prijzen gekregen: de PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write Award (2014), de Martin Ennals Award (2016) en de Liberal International Prize for Freedom (2017). Hij is bovendien voorgedragen voor de Nobelprijs voor de vrede in 2019.

De afgelopen jaren zijn de Oeigoeren op grond van hun unieke etnische identiteit en hun religieuze overtuigingen het doelwit geworden van ongekende repressie door de Chinese overheid. Sinds april 2017 worden meer dan 1 miljoen onschuldige Oeigoeren willekeurig vastgehouden in interneringskampen, waar zij gedwongen worden afstand te nemen van hun etnische identiteit en religieuze overtuigingen en trouw te zweren aan de Chinese overheid.

In het geval van Ilham Tohti is er sprake van cruciale internationale aangelegenheden en van mensenrechtenkwesties: de bevordering van gematigdheid in een context van religieuze repressie door de overheid; de totstandbrenging van een dialoog tussen een moslimminderheid en een niet-islamitische meerderheid; de onderdrukking van geweldloze tegenstand en kritiek door een autoritaire staat.

Jewer Ilham, Tohti's dochter, die in ballingschap in de Verenigde Staten leeft, heeft de prijs tijdens de uitreikingsceremonie in Straatsburg namens haar vader in ontvangst genomen. Voor een volle vergaderzaal bepleitte Jewher de zaak van de Oeigoeren: "Voor hem [Ilham Tohti] is het probleem duidelijk: de basisrechten van arbeiders worden met de voeten getreden - we hebben niet het recht te geloven wat we geloven, het recht ons geloof te belijden zoals we het willen belijden, het recht te denken. (...) Wij strijden niet tegen China. Wij strijden voor de mensenrechten."

Hoe ondersteunt het Europees Parlement de mensenrechten?

Het Europees Parlement ondersteunt de mensenrechten niet alleen via de Sacharovprijs maar ook door middel van concrete politieke en wetgevende maatregelen.

Contact

DG COMM

Europees Parlement
Wiertzstraat 60
B-1047 Brussel
België

Sacharovprijs 2019